رابطه مصرف گوشت با بیماری کرون: بررسی اثرات و راهکارهای تغذیهای
مقدمه
بیماری کرون ، یک بیماری التهابی مزمن روده (IBD) است که میتواند هر بخشی از دستگاه گوارش را تحت تأثیر قرار دهد، اما معمولاً قسمتهای انتهایی روده کوچک و روده بزرگ را هدف میگیرد. علت دقیق این بیماری هنوز مشخص نیست، اما عوامل ژنتیکی، ایمنی و محیطی در بروز آن نقش دارند. یکی از مهمترین عوامل محیطی که در تحقیقات اخیر توجه زیادی به آن شده، تغذیه و به ویژه مصرف گوشت و فرآوردههای حیوانی است.
تحقیقات نشان میدهند که رژیم غذایی میتواند شدت و فرکانس عود بیماری را تحت تأثیر قرار دهد. در این مقاله، رابطه بین مصرف گوشت و بیماری کرون بررسی میشود، مکانیسمهای اثر گوشت بر روده تحلیل میشود، و جایگزینهای غذایی سالمتر برای کاهش التهاب معرفی میگردد.
۱. مصرف گوشت و بیماری کرون
۱-۱. مصرف گوشت قرمز و فرآوریشده
مطالعات اپیدمیولوژیک نشان دادهاند که مصرف گوشت قرمز و به ویژه گوشت فرآوریشده (سوسیس، کالباس، ناگت، گوشت نمکزده و دودی) با افزایش خطر بروز بیماری کرون ارتباط دارد. یکی از پژوهشها نشان داد افرادی که گوشت فرآوریشده مصرف میکنند، 2 تا 3 برابر بیشتر در معرض ابتلا به IBD قرار دارند.
این اثر ممکن است ناشی از ترکیبات افزودنی، نیتریتها و مواد نگهدارنده باشد که باعث افزایش التهاب در لایههای روده میشوند. همچنین پخت با دمای بالا میتواند ترکیبات زیانآور مانند آمینهای هتروسیکلیک (HCA) و هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای (PAH) تولید کند که با آسیب سلولی و التهاب روده مرتبط است.
۱-۲. گوشت سفید و مرغ
تحقیقات نشان میدهند اثر گوشت سفید و مرغ کمتر از گوشت قرمز و فرآوریشده است، اما مصرف فرآوریشدهی مرغ هم میتواند التهاب روده را تحریک کند. به نظر میرسد مواد نگهدارنده و نمک بالای فرآوردهها، حتی در مرغ فرآوریشده، عامل اصلی باشند.
۱-۳. پروتئین حیوانی و بار رودهای
پروتئین حیوانی موجود در گوشت، در روده با باکتریها تخمیر میشود و تولید ترکیبات نیتروژنی و سولفوری میکند. این ترکیبات میتوانند با تحریک سیستم ایمنی روده، التهاب را افزایش دهند و باعث عود بیماری کرون شوند.
۱-۴. مکانیسم التهابی
- افزایش تولید ترکیبات اکسیداتیو و رادیکال آزاد
- تحریک پاسخ ایمنی روده و افزایش سایتوکینهای التهابی
- تغییر ترکیب میکروبیوم روده و کاهش باکتریهای مفید
- آسیب به پوشش مخاطی روده و افزایش نفوذپذیری روده
۲. شواهد علمی
- مطالعه EPIC (European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition) نشان داد که مصرف گوشت فرآوریشده با افزایش 28٪ خطر بروز بیماری کرون همراه است.
- مطالعه Nurses’ Health Study II در آمریکا نشان داد که مصرف گوشت قرمز فرآوریشده در زنان 3 برابر خطر ابتلا به بیماری کرون را افزایش میدهد.
- مرور سیستماتیک 2020 نشان داد که رژیم غذایی غنی از پروتئین حیوانی و فرآوردههای گوشتی با افزایش فعالیت بیماری کرون و شدت علائم مرتبط است.
- مطالعات حیوانی نشان دادهاند که رژیمهای سرشار از گوشت قرمز باعث افزایش التهاب روده و تغییر ترکیب میکروبیوم در موشها میشود.
این شواهد نشان میدهند که مصرف گوشت به ویژه گوشت فرآوریشده میتواند در بروز و تشدید بیماری کرون نقش داشته باشد.
۳. جایگزینهای غذایی سالمتر
۳-۱. پروتئینهای گیاهی
حبوبات (عدس، نخود، لوبیا)، توفو، تمپه و مغزها جایگزین مناسبی برای پروتئین گوشت هستند. این منابع باعث کاهش التهاب و بهبود ترکیب میکروبیوم روده میشوند.
۳-۲. فیبر و سبزیجات
رژیم غنی از سبزیجات و میوهها میتواند باعث رشد باکتریهای مفید روده و کاهش التهاب شود. فیبر محلول به تولید اسیدهای چرب کوتاهزنجیر (SCFA) کمک میکند که پوشش روده را تقویت میکنند.
۳-۳. چربیهای سالم
استفاده از روغنهای گیاهی مانند زیتون، آووکادو و مغزها به جای چربیهای حیوانی میتواند التهاب را کاهش دهد و سلامت روده را حمایت کند.
۳-۴. محدود کردن غذاهای فرآوریشده
کاهش مصرف سوسیس، ناگت، کالباس، گوشت نمکزده و محصولات دودی میتواند ریسک التهاب و عود بیماری کرون را کاهش دهد.
۴. راهکارهای عملی برای بیماران کرون
- جایگزینی گوشت فرآوریشده با مرغ تازه یا منابع پروتئینی گیاهی
- افزایش مصرف سبزیجات، میوهها و غلات کامل
- کاهش نمک و ادویههای تند و فرآوریشده
- مصرف آب کافی برای سلامت روده و هضم بهتر
- مصرف غذاهای تخمیری و حاوی پروبیوتیکها برای بهبود میکروبیوم
- نظارت پزشکی و تغذیهای دورهای
۵. جمعبندی
مصرف گوشت، به ویژه گوشت قرمز و فرآوریشده، با افزایش خطر ابتلا و تشدید بیماری کرون مرتبط است. مکانیسمهای اصلی شامل التهاب، تغییر میکروبیوم روده، افزایش ترکیبات اکسیداتیو و آسیب به پوشش مخاطی روده است.
با جایگزینی منابع پروتئینی گیاهی ، مصرف فیبر بالا، کاهش غذاهای فرآوریشده و استفاده از چربیهای سالم، میتوان التهاب روده را کنترل کرد و ریسک عود بیماری را کاهش داد.
منابع
- Hou, J. K., Abraham, B., & El-Serag, H. (2011). Diet and inflammatory bowel disease: review of patient-targeted recommendations. Clinical Gastroenterology and Hepatology, 9(6), 460–471.
- Ananthakrishnan, A. N., Khalili, H., Konijeti, G. G., et al. (2013). Long-term intake of dietary protein and risk of Crohn’s disease. Gastroenterology, 145(2), 283–291.
- Chan, S. S., et al. (2018). Meat consumption and risk of inflammatory bowel disease: systematic review. Nutrients, 10(7), 959.
- Jantchou, P., et al. (2010). Diet in early life and risk of inflammatory bowel disease: prospective cohort study. BMJ, 340, c1645.
- Nguyen, G. C., et al. (2016). Diet and inflammatory bowel disease: a review of patient-targeted dietary interventions. Clinical and Translational Gastroenterology, 7(12), e183.
- Racine, A., et al. (2016). Impact of diet on inflammatory bowel disease development and course. World Journal of Gastroenterology, 22(22), 5543–5559.
- Tandon, R., & Singh, N. (2019). Food additives and inflammatory bowel disease. Inflammatory Bowel Diseases, 25(4), 670–678.
- Ananthakrishnan, A. N., et al. (2014). Meat intake and risk of Crohn’s disease in women. American Journal of Gastroenterology, 109(11), 1795–1801.
- Kaplan, G. G., & Ng, S. C. (2017). Understanding and preventing inflammatory bowel disease: the role of diet. Gastroenterology, 152(2), 334–345.
- Shivashankar, R., et al. (2017). Diet and inflammatory bowel disease: review. Current Gastroenterology Reports, 19(9), 43.
برای مطالعه بیشتر
https://www.linkedin.com/company/Vegland/
https://virgool.io/VegLand
https://www.instagram.com/mehravamag/
