تفاوت سیستم های VoIP با تلفن های سنتی چیست؟

دنیای ارتباطات هر روز شکلی تازه به خود می گیرد؛ فناوری ها نو می شوند و نیازهای انسان پیچیده تر. در چنین فضایی، سیستم های VoIP به عنوان جایگزینی مدرن برای شبکه های تلفن سنتی قد علم کرده اند و بسیاری از مرزهای ارتباطی را شکسته اند. درک تفاوت میان این دو ابزار، تنها مقایسه دو شیوه تماس نیست؛ بلکه بررسی آینده ارتباطات، نحوه توسعه کسب وکارها و شیوه تعامل سازمان ها با مشتریان است. تفاوت هایی که در ادامه خواهید خواند، نتیجه تغییراتی بنیادین در زیرساخت های ارتباطی جهان است؛ تغییراتی که سرعت، انعطاف و کیفیت را به گونه ای بازتعریف کرده اند که خطوط آنالوگ قدیمی از همراهی با آن بازمانده اند.

 

همچنین بخوانید: سیستم VoIP چیست و چرا هر کسب وکاری باید آن را داشته باشد؟ | آکادمی تاتژن  

آشنایی با سیستم های VoIP

سیستم های VoIP در سال های اخیر بخش مهمی از ارتباطات سازمانی و شخصی را در اختیار گرفته اند. این فناوری تنها جایگزین یک تلفن سنتی نیست؛ بلکه یک بستر کامل ارتباطی محسوب می شود که صدا، تصویر و داده را در یک جریان واحد ترکیب می کند. به دلیل ماهیت دیجیتال VoIP، امکاناتی همچون تماس تصویری، کنفرانس، ضبط مکالمه، گزارش گیری و اتصال به نرم افزارهای مدیریتی به سادگی در اختیار کاربران قرار می گیرد؛ امکاناتی که در شبکه های سنتی یا وجود ندارد یا هزینه ای گزاف می طلبد.

VoIP چیست و چگونه کار می کند؟

VoIP یا «انتقال صدا بر بستر پروتکل اینترنت» نوعی فناوری است که صدا را از حالت آنالوگ خارج کرده و به بسته های دیجیتال تبدیل می کند. این بسته ها همراه سایر داده های اینترنتی از طریق شبکه منتقل می شوند و در سمت مقابل دوباره به صدا تبدیل می گردند. فرآیندی که تنها در چند میلی ثانیه انجام می شود اما دریچه ای تازه به روی ارتباطات باز می کند.

اصول کار VoIP بر سه ستون اصلی استوار است: تبدیل صدا به سیگنال دیجیتال، بسته بندی داده و انتقال آن از طریق اینترنت. این مکانیسم باعث می شود کیفیت صدا شفاف تر و پایدارتر باشد، مگر آنکه شبکه ای ناپایدار در میان باشد. به همین دلیل، VoIP بیشتر از آنکه به تلفن وابسته باشد، به کیفیت شبکه و تجهیزات هوشمند متکی است.

فناوری ها و پروتکل های مورد استفاده در VoIP

VoIP مجموعه ای از پروتکل ها را به کار می گیرد تا تماس ها بدون اختلال برقرار شوند. مهم ترین این پروتکل ها شامل موارد زیر است:

سِیپ (SIP) که رایج ترین پروتکل سیگنالینگ VoIP محسوب می شود و وظیفه برقراری، نگهداری و پایان دادن به تماس را بر عهده دارد.
RTP که جریان صوتی یا تصویری را منتقل می کند و وظیفه اش تضمین ثبات کیفیت در هنگام انتقال داده است.
H.323 که یکی از قدیمی ترین استانداردهای ارتباطی برای تماس های صوتی و تصویری به شمار می رود.
پروتکل های کُدِک که کیفیت صدا را مدیریت می کنند و اندازه بسته های اطلاعاتی را تعیین می نمایند.

هر یک از این پروتکل ها نقش ویژه ای در ایجاد تماس باکیفیت، امن و پایدار ایفا می کنند. ترکیب این فناوری هاست که VoIP را به ابزاری توانمندتر از تلفن سنتی بدل کرده است.

تجهیزات مورد نیاز برای راه اندازی VoIP

راه اندازی VoIP بر خلاف تصور عموم، فرآیندی پیچیده و پرهزینه نیست. مهم ترین تجهیزات مورد نیاز شامل موارد زیر است:

آی پی فون یا تلفن های تحت شبکه که صدا را به صورت دیجیتال ارسال و دریافت می کنند.
مبدل ATA که امکان استفاده از تلفن های قدیمی را در شبکه VoIP فراهم می سازد.
سرور یا مرکز تلفن IP-PBX برای مدیریت داخلی تماس ها، صف پاسخگویی، ضبط مکالمات و مسیریابی هوشمند.
سوئیچ شبکه برای ایجاد ارتباط پایدار بین تجهیزات و مدیریت پهنای باند.
اینترنت یا شبکه داخلی مناسب که ستون اصلی پایداری VoIP است.

این تجهیزات ستون فقرات یک سیستم ارتباطی مدرن را تشکیل می دهند و امکان استفاده از انواع قابلیت های پیشرفته را فراهم می کنند.

آشنایی با تلفن های سنتی (PSTN)

شبکه PSTN یا سیستم تلفن عمومی سوئیچ شده، دهه ها ستون اصلی ارتباطات جهانی بوده است. این سیستم بر اساس سیگنال های آنالوگ و سوئیچ های مکانیکی یا دیجیتال کار می کند و ساختاری ساده اما محدود دارد. با وجود اینکه هنوز در برخی مناطق و سازمان ها استفاده می شود، اما فناوری آن دیگر قادر به پاسخ گویی به نیازهای ارتباطی پیچیده امروز نیست.

تلفن سنتی چیست؟

تلفن سنتی دستگاهی است که صدا را به صورت موج های آنالوگ منتقل می کند. این خطوط معمولاً بر پایه سیم مسی ساخته شده اند و مستقیماً به مراکز مخابراتی متصل می شوند. اما همین سادگی، بزرگ ترین نقطه ضعف سیستم محسوب می شود؛ زیرا ظرفیت محدودی دارد و امکان ارائه امکانات پیشرفته را فراهم نمی کند. تلفن سنتی بیشتر مناسب تماس های روزمره و محیط هایی است که نیازهای ارتباطی محدودی دارند.

ساختار و نحوه کار شبکه های مخابرات قدیمی

شبکه های تلفن سنتی بر اساس مسیرهای فیزیکی و سوئیچ های مخابراتی کار می کنند. زمانی که شماره ای را می گیرید، مرکز مخابرات مسیر مشخصی را برای اتصال شما به مقصد انتخاب می کند. این فرآیند نه تنها به زیرساخت گسترده نیاز دارد، بلکه امکان توسعه آن دشوار و هزینه بر است.

ساختار قدیمی PSTN باعث می شود هر تماس نیازمند مسیر مشخص باشد. همین موضوع باعث افزایش هزینه تماس های بین المللی، محدودیت در تعداد خطوط و دشواری در مقیاس پذیری می شود.

محدودیت های خطوط تلفن آنالوگ

شبکه های آنالوگ محدودیت های متعددی دارند که مهم ترین آن ها شامل موارد زیر است:

• کیفیت صدا تحت تأثیر نویز و تداخل الکترومغناطیسی
• محدود بودن به یک مکان فیزیکی
• عدم پشتیبانی از ویژگی هایی مثل تماس تصویری، ضبط مکالمات یا انتقال هوشمند
• هزینه های بالا برای توسعه خطوط جدید
• نیاز به زیرساخت گسترده و نگهداری پرهزینه

این محدودیت ها باعث شده اند بسیاری از سازمان ها به سمت فناوری VoIP حرکت کنند.

مقایسه VoIP و تلفن سنتی از نظر ویژگی ها

VoIP و تلفن سنتی هر دو برای ایجاد ارتباط صوتی طراحی شده اند، اما از نظر کیفیت، امکانات و ساختار تفاوت های چشمگیری دارند. VoIP با تکیه بر فناوری دیجیتال، تجربه ای منعطف و پیشرفته ارائه می دهد؛ در حالی که تلفن سنتی همچنان محدود به زیرساخت ثابت و امکانات ابتدایی است.

کیفیت صدا

در سیستم های VoIP، کیفیت صدا وابسته به ثبات شبکه و نوع کدک های مورد استفاده است. در شرایطی که اینترنت پایدار باشد، کیفیت صدا حتی از خطوط آنالوگ نیز شفاف تر خواهد بود. اما در تلفن های سنتی، کیفیت تماس محدود به ظرفیت سیم مسی و فاصله کاربر تا مرکز مخابرات است. به همین دلیل، در مناطق دورافتاده یا ساختمان های قدیمی کیفیت تماس افت می کند.

نیازهای زیرساختی

VoIP تنها به اینترنت و تجهیزات شبکه نیاز دارد. این یعنی می تواند روی هر شبکه محلی یا حتی اتصال بی سیم کار کند. در مقابل، تلفن سنتی به سیم کشی مجزا نیازمند است و توسعه آن معمولاً هزینه بر و زمان گیر خواهد بود.

انعطاف پذیری و مقیاس پذیری

VoIP انعطاف پذیری فوق العاده ای دارد؛ از جابه جایی کاربران تا افزودن خطوط جدید، همه چیز تنها با چند کلیک امکان پذیر است. اما تلفن سنتی در برابر تغییرات مقاومت دارد و هرگونه توسعه نیازمند زیرساخت فیزیکی است. برای کسب وکارهای در حال رشد، VoIP با اختلاف بهترین انتخاب است.

امکانات و قابلیت های پیشرفته

VoIP امکانات گسترده ای ارائه می دهد؛ از صف تماس های هوشمند گرفته تا اتصال به CRM و گزارش گیری لحظه ای. اما تلفن های سنتی تنها امکانات محدودی مانند انتقال تماس یا پیام گیر ساده دارند. VoIP دنیایی از ابزارهای هوشمند در اختیار کسب وکار قرار می دهد تا ارتباطات خود را هدفمندتر مدیریت کند.

مقایسه VoIP و تلفن سنتی از نظر هزینه

هزینه در انتخاب یک سیستم تلفنی نقش عمده ای دارد. VoIP اغلب هزینه های اولیه و جاری کمتری دارد و به دلیل وابستگی به اینترنت، هزینه تماس ها نیز پایین تر است. اما تلفن سنتی در بسیاری از موارد هزینه های پنهان و تکراری دارد.

هزینه های نصب و راه اندازی

VoIP نسبت به خطوط آنالوگ نصب ساده تری دارد و معمولاً بدون نیاز به سیم کشی مجزا راه اندازی می شود. در حالی که تلفن سنتی نیاز به کابل کشی مسی دارد و توسعه آن هزینه های اضافی به همراه دارد.

هزینه های نگهداری

تجهیزات VoIP معمولاً نرم افزاری هستند و نگهداری از آن ها آسان است. اما خطوط آنالوگ نیازمند تعمیرات دوره ای، تست فیزیکی و پشتیبانی مخابراتی می باشند که هزینه های زیادی به کسب وکار تحمیل می کند.

هزینه تماس های داخلی و بین المللی

تماس های VoIP بسیار مقرون به صرفه تر هستند. تماس داخلی تقریباً رایگان است و هزینه تماس بین المللی نیز نسبت به PSTN بسیار کمتر می باشد. اما تلفن سنتی همچنان تعرفه های بالایی برای تماس های برون شهری و بین المللی دارد.

مزایا و معایب هر سیستم

هر فناوری در کنار مزایا، کاستی هایی نیز دارد. VoIP با وجود امکانات گسترده، به کیفیت اینترنت وابسته است؛ تلفن سنتی نیز با وجود پایداری قابل قبول، امکانات مدرن را عرضه نمی کند.

مزایا و معایب VoIP

مزایا

• امکانات گسترده و قابل توسعه
• هزینه پایین تماس ها
• عدم محدودیت مکانی
• قابلیت اتصال به نرم افزارهای مختلف

معایب

• وابستگی به اینترنت
• امکان افت کیفیت در شبکه ناپایدار
• نیاز به تجهیزات شبکه مناسب

مزایا و معایب تلفن سنتی

مزایا

• پایداری نسبی در تماس
• عدم نیاز به اینترنت

معایب

• محدودیت امکانات
• هزینه های بالای تماس
• دشواری در مقیاس پذیری
• نیاز به سیم کشی گسترده

کدام سیستم برای کسب وکارها مناسب تر است؟

پاسخ این پرسش به ابعاد سازمان، نوع فعالیت و بودجه بستگی دارد. کسب وکارهای امروزی معمولاً به ابزارهای ارتباطی یکپارچه، انعطاف پذیر و مقرون به صرفه نیاز دارند؛ ویژگی هایی که VoIP به خوبی تأمین می کند.

نیازهای کسب وکارهای کوچک

برای کسب وکارهای کوچک، VoIP بهترین انتخاب است؛ زیرا هزینه راه اندازی پایین، امکانات قابل توجه و امکان کار از راه دور را فراهم می آورد. این شرکت ها معمولاً به تعداد کمی خط نیاز دارند و VoIP انعطاف پذیری لازم را فراهم می کند.

نیازهای شرکت های متوسط و بزرگ

شرکت های بزرگ نیازمند سیستم هایی هستند که تماس های حجیم، صف پاسخگویی و مدیریت دقیق کاربران را پشتیبانی کنند. VoIP با قابلیت های مدیریت تماس، یکپارچگی با نرم افزارها و گزارش گیری پیشرفته، گزینه ای ایده آل برای چنین سازمان هایی است.

انتخاب بهترین گزینه با توجه به بودجه و زیرساخت

اگر زیرساخت شبکه مناسب دارید، VoIP بهترین انتخاب است. اما اگر سازمان در منطقه ای با اینترنت ناپایدار فعالیت می کند، شاید حفظ خطوط آنالوگ در کنار VoIP راهکار بهتری باشد. بودجه نیز نقش تعیین کننده ای دارد؛ زیرا VoIP در بلندمدت به صرفه تر خواهد بود.

پرسش های متداول

آیا کیفیت VoIP بهتر از تلفن سنتی است؟
بله، در صورت داشتن اینترنت پایدار، کیفیت VoIP نسبت به خطوط آنالوگ بسیار شفاف تر است.

آیا راه اندازی VoIP برای کسب وکارهای کوچک مناسب است؟
کاملاً؛ زیرا هزینه اولیه پایین و امکانات گسترده ای ارائه می دهد.

آیا تلفن سنتی هنوز کاربرد دارد؟
بله، اما بیشتر در مناطق با اینترنت ضعیف یا سازمان هایی با نیازهای ارتباطی محدود.

آیا VoIP برای تماس های بین المللی مقرون به صرفه است؟
بله، هزینه تماس از طریق VoIP بسیار کمتر از خطوط مخابراتی سنتی است.