آیا با هر بار تعویض روغن باید فیلتر روغن را هم عوض کنیم؟

هنگام تعویض روغن موتور، معمولاً تعمیرکار پیشنهاد می‌کند فیلتر روغن را هم تعویض کنید. اما آیا این کار واقعاً ضروری است یا می‌توان برای کاهش هزینه‌ها از همان فیلتر قبلی استفاده کرد؟ برخی رانندگان تصور می‌کنند تا زمانی که فیلتر سالم به نظر می‌رسد، نیازی به تعویض آن نیست. درحالی‌که زمان مناسب تعویض فیلتر روغن به نوع موتور، شرایط استفاده و توصیه شرکت سازنده بستگی دارد.

>

آیا با هر بار تعویض روغن باید فیلتر روغن را عوض کنیم؟

در بسیاری از خودروها و موتورسیکلت‌ها، تعویض فیلتر روغن هم‌زمان با روغن موتور توصیه می‌شود؛ اما این موضوع برای تمام موتورها یکسان نیست. بعضی سازندگان تعویض فیلتر را در هر سرویس روغن ضروری می‌دانند، درحالی‌که برخی دیگر فاصله متفاوتی تعیین کرده‌اند.

روغن موتور وظیفه روان‌کاری و کاهش اصطکاک قطعات را بر عهده دارد و فیلتر روغن ذرات و آلودگی‌های موجود در آن را جذب می‌کند. بنابراین، تعویض روغن به‌تنهایی به معنای تمیز شدن فیلتر نیست. بهترین تصمیم، رعایت برنامه سرویس اعلام‌شده در دفترچه راهنمای وسیله نقلیه است.

اگر فیلتر روغن را عوض نکنیم چه اتفاقی می‌افتد؟

فیلتر روغن در طول کارکرد موتور، ذرات فلزی، دوده و آلودگی‌های موجود در روغن را به دام می‌اندازد. با گذشت زمان، ظرفیت جذب آلودگی آن کاهش پیدا می‌کند و ادامه استفاده از فیلتر فرسوده ممکن است عملکرد سیستم روغن‌کاری را تحت تأثیر قرار دهد.

کاهش کیفیت فیلتراسیون و باقی ماندن آلودگی‌ها

با اشباع شدن فیلتر، توانایی آن برای جذب ذرات جدید محدود می‌شود. در فیلترهای مجهز به سوپاپ بای‌پس، گرفتگی شدید ممکن است باعث عبور بخشی از روغن بدون فیلتراسیون شود و آلودگی‌ها را در مدار روغن‌کاری نگه دارد.

اختلال در جریان روغن و روغن‌کاری موتور

گرفتگی فیلتر می‌تواند مقاومت مسیر عبور روغن را افزایش دهد. اگر سیستم نتواند جریان کافی را حفظ کند، روغن‌کاری قطعات حساس موتور تحت تأثیر قرار می‌گیرد. البته عملکرد سوپاپ بای‌پس و طراحی سیستم روغن‌کاری در این وضعیت اهمیت زیادی دارد.

>

افزایش احتمال سایش قطعات داخلی موتور

وجود ذرات آلاینده در روغن، احتمال سایش قطعاتی مانند یاتاقان‌ها و سطوح متحرک موتور را افزایش می‌دهد. این آسیب معمولاً به‌تدریج ایجاد می‌شود و ممکن است در مراحل اولیه نشانه مشخصی نداشته باشد.

هر چند کیلومتر باید فیلتر روغن را تعویض کنیم؟

زمان تعویض فیلتر روغن برای همه خودروها و موتورسیکلت‌ها یکسان نیست. نوع موتور، کیفیت فیلتر، شرایط رانندگی و برنامه سرویس سازنده تعیین می‌کنند که خرید فیلتر روغن موتور سیکلت چه زمانی باید انجام شود.

برای مثال، رانندگی مداوم در ترافیک یا استفاده از خودرو در مسیرهای کوتاه ممکن است مشمول برنامه سرویس شرایط سخت باشد.

نکته مهم این است که استفاده از روغن موتور باکیفیت یا بادوام، به‌تنهایی مجوز افزایش فاصله تعویض فیلتر نیست.

>

از کجا بفهمیم فیلتر روغن نیاز به تعویض دارد؟

بسیاری از فیلترهای روغن فرسوده، نشانه ظاهری مشخصی ندارند. بااین‌حال، بعضی علائم می‌توانند ضرورت بررسی فیلتر و سیستم روغن‌کاری را نشان دهند:

• روشن شدن چراغ فشار روغن: ممکن است ناشی از افت فشار روغن، کمبود روغن یا مشکلات دیگر سیستم باشد و الزاماً به فیلتر مربوط نیست.
• نشتی روغن از محل فیلتر: احتمال دارد واشر، نصب نامناسب یا بدنه فیلتر مشکل داشته باشد.
• گذشتن از زمان سرویس: اگر موعد تعویض فیلتر طبق دفترچه فرا رسیده، بهتر است تعویض آن به تعویق نیفتد.
• آسیب ظاهری فیلتر: تغییر شکل، خوردگی یا نشتی از بدنه فیلترهای پیچی نیازمند بررسی است.

در صورت روشن شدن چراغ هشدار فشار روغن هنگام کار موتور، باید در محل امن توقف کرده و موتور را خاموش کنید تا علت بررسی شود.

>

آیا تعویض روغن بدون تعویض فیلتر به موتور آسیب می‌زند؟

تعویض نکردن فیلتر در یک نوبت سرویس، لزوماً به معنای آسیب دیدن موتور نیست؛ به‌خصوص اگر این کار مطابق برنامه شرکت سازنده انجام شده باشد.

بااین‌حال، استفاده طولانی‌مدت از فیلتر فرسوده می‌تواند احتمال تجمع آلودگی و کاهش کیفیت فیلتراسیون را افزایش دهد. بنابراین، اگر سازنده تعویض هم‌زمان خرید روغن موتورسیکلت و فیلتر را توصیه کرده است، بهتر است برای صرفه‌جویی کوتاه‌مدت، این سرویس را حذف نکنید.

تعویض فیلتر روغن چقدر هزینه دارد و آیا به‌صرفه است؟

هزینه تعویض فیلتر روغن به مدل خودرو یا موتورسیکلت، برند فیلتر و اجرت سرویس بستگی دارد. به همین دلیل نمی‌توان مبلغ مشخصی را برای تمام موتورها اعلام کرد.

بااین‌حال، هزینه خرید یک فیلتر استاندارد معمولاً در مقایسه با تعمیر قطعات داخلی موتور بسیار کمتر است. اگر زمان تعویض فیلتر فرا رسیده باشد، تعویض به‌موقع آن اقدامی منطقی برای حفظ کیفیت روغن‌کاری و کاهش احتمال هزینه‌های تعمیراتی آینده محسوب می‌شود.

>

هنگام تعویض روغن و فیلتر به چه نکاتی توجه کنیم؟

تعویض اصولی روغن و فیلتر فقط به تخلیه روغن قدیمی و نصب قطعه جدید محدود نمی‌شود. رعایت چند نکته ساده می‌تواند از مشکلات بعدی جلوگیری کند:

• انتخاب روغن مناسب: گرانروی و استاندارد عملکرد روغن باید با مشخصات توصیه‌شده سازنده مطابقت داشته باشد.
• استفاده از فیلتر سازگار: ابعاد، نوع اتصال و مشخصات فنی فیلتر باید برای موتور مناسب باشد.
• بررسی واشر و اورینگ: آب‌بندی فیلتر باید مطابق دستورالعمل انجام شود و واشر قدیمی در محل باقی نماند.
• کنترل سطح روغن و نشتی: پس از سرویس، سطح روغن و محل اتصال فیلتر بررسی شود.

همچنین استفاده از فیلترهای معتبر و رعایت دستورالعمل نصب، اهمیت زیادی در عملکرد صحیح سیستم روغن‌کاری دارد.

جمع‌بندی؛ فیلتر روغن را همراه روغن عوض کنیم یا نه؟

در بسیاری از موتورها بهتر است فیلتر روغن همراه روغن موتور تعویض شود، اما ملاک اصلی، برنامه سرویس شرکت سازنده است. تعویض نکردن فیلتر در یک نوبت لزوماً آسیب‌زا نیست، ولی استفاده بیش از حد از فیلتر فرسوده می‌تواند کیفیت روغن‌کاری را کاهش دهد. انتخاب فیلتر استاندارد و رعایت زمان سرویس، بهترین راه برای محافظت از موتور است.